Kenniscentrum

< Terug naar overzicht

Boeiend KNVI congres 'Smart Humanity 2019'

Samenvatting

Onder de naam Smart Humanity 2019 vond gisteren bij de OBA het jaarlijkse KNVI congres plaats. Het programma bood een mooie cross-over voor bibliotheek-mensen én IT-ers, zonder dat een van de twee te kort kwam. Een persoonlijke impressie ...

https://www.knvi.nl/download/?id=217099&download=1
Download
15 November 2019

Onderwijs en Onderzoek (Bibliotheken)

Na een openingswoord van de KNVI-voorzitters Wouter Bronsgeest en Paul Baak, die ons opriepen om een actieve rol te pakken in het vormgeven van de moderne informatiemaatschappij en daarbij niet de ethische aspecten of kwetsbare delen van de bevolking uit het oog te verliezen, was ik gelukkig op tijd voor de gerammeld volle workshop met Eric Kokke van GO-opleidingen. Eric sprak over het belang van marketing voor informatiediensten en zijn boodschap was tweeledig: Wees relevant voor de huidige gebruiker! En: Wees duidelijk over je toegevoegde waarde!

Hij pakte ons meteen beet: Weten we echt wat onze (potentiele) gebruikers nodig hebben? Sluiten onze diensten nog aan bij de behoeften? Hoe zijn onze doelgroepen veranderd? Kunnen we op dezelfde manier en via dezelfde kanalen communiceren met de generatie van de millenials zoals we dat met de babyboomers en de Gen Xers doen? Zijn boodschap was duidelijk: sta open voor andere en veranderende behoeften en ga er niet van uit dat iedereen hetzelfde wil. En ook blijft je kerntaak misschien hetzelfde, moet je toch je communicatie en processen aanpassen aan je doelgroep om relevant te blijven.

Zijn tweede boodschap was, vraag je altijd af, wat (nog) je toegevoegde waarde voor de organisatie is. Hierop oefenden we gezamenlijk, en uit een veel te zwak argument als ‘We zorgen voor toegang tot digitale informatie’ werd ‘We zorgen ervoor dat de medewerkers efficiënt hun werk kunnen doen’ of ‘Dankzij ons kunnen studenten met een mooi cijfer afstuderen’. Dat ze dat kunnen omdat ze bij ons geleerd hebben hoe ze betrouwbare bronnen vinden voor hun onderzoek, is een antwoord op de vraag, hóe we ons werk doen, maar niet het antwoord op ‘wat is de toegevoegde waarde van jou/jouw dienst voor de organisatie?’. Zijn tip is om altijd te weten wat je toegevoegde waarde en dat antwoord klaar te hebben. En niet te bescheiden te zijn. Deel van het huiswerk dat we van hem kregen was: ‘Ga bij de kerstborrel naar een van de beslissers in je organisatie en vertel in een zin wat je doet, en noem daarbij de toegevoegde waarde. Dan krijg je een interessant gesprek.’

In de middag zou Jan-Willem van Wessel, hoofd van de sector verwerking en behoud bij de KB, vertellen over hoe AI de diensten van bibliotheken zou gaan veranderen, maar dat kwam helaas niet echt aan bod. Een beetje jammer. Hij wees wel op een ‘white paper’ over automatisch metadateren dat op de website van de KB te vinden is. Ook wees hij erop dat het al mogelijk is om van digitale tekst instant-luisterboeken te maken door een computerstem de tekst te laten voorlezen – maar dit is eigenlijk niet nieuw. LexisNexis biedt dit al ca. 15 jaar standaard aan in hun newspaper databank (en misschien ook in andere databanken?). En het is een tool dat al lang voor slechtzienden bestaat.  De korte demo die wij te horen kregen was helaas eerder een negatief-voorbeeld: het tempo en de intonatie van de computerstem sloten niet aan bij de literaire tekst. Zolang dat niet beter is, zullen consumenten toch liever naar een goed gemaakt luisterboek, voorgelezen door een acteur, luisteren dan naar een luisterboek met een computerstem.

Van Wessels KB-collega Ronald Huizer had een boeiend verhaal met zijn workshop over het initiatief PublicSpaces. PublicSpaces is een coalitie van publieke omroepen en culturele instellingen,  zoals De Waag, Beeld&Geluid, de KB, de VPRO etc.. Deze coalitie wil alternatieven beschermen en ontwikkelen voor de commercialisering van het internet, vooral om een stokje te steken voor de ongecontroleerde handel met gebruikersgegevens. PublicSpaces ontwikkeld op dit moment certificaten, zij noemen het ‘badges’, die instellingen kunnen aanvragen, bijvoorbeeld een ‘badge for no tracing’. Het doel is om daarmee een keurmerk te introduceren dat het voor gebruikers duidelijk maakt dat de website die het keurmerk heeft, verantwoord omgaat met hun data.

De laatste lezing van de dag en een absoluut highlight was de presentatie van Robert Jäschke, hoogleerar aan het Institut für Bibliotheks- und Informationswissenschaft (IBI) aan de Humboldt-Universität Berlin. Jäschke presenteerde ons de uitslag van een survey onder afgestudeerden van de afgelopen 10 jaar. In de survey werd gevraagd naar de vaardigheden die het meest waardevol waren in de huidige baan van de voormalige studenten. Op de vierde plaats - na informatievaardigheden, sociale skills, en analytische skills - stonden, niet heel verrassend, IT-skills en het vermogen, data te kunnen analyseren.

Om op deze behoefte in te spelen, zijn deze skills inmiddels een vast onderdeel van het curriculum aan het IBI geworden, zowel op bachelor- als ook op master-niveau. De studenten werken samen met onderzoekers uit andere vakgebieden, vooral de geesteswetenschappen, en analyseren bestaande data-corpora. Op deze manier maken de studenten praktijkgericht kennis met digital humanities-onderzoek.

Jäschke presenteerde drie mooie onderzoeksvoorbeelden van de afgelopen jaren, en liet daarmee zien dat het openstellen, combineren en analyseren van data in de praktijk tot prachtige en verrassende onderzoeksresultaten kan leiden. Hij gebruikt deze voorbeelden ook om collega’s in bibliotheken over te halen om guller om te gaan met ‘hun’ data en deze open te stellen – zelfs als het ‘alleen maar’ om data uit een bibliotheekcatalogus gaat kan dit waardevol zijn.

Mijn vrees dat het KNVI-congres té IT-lastig zou kunnen zijn en niet relevant voor bibliotheken, was gelukkig ongegrond. Met 464 deelnemers was het ook nog eens zeer overzichtelijk. Het KNVI-bestuur was desondanks kritisch. Ze hadden meer deelnemers verwacht en het idee werd geopperd om volgend jaar misschien twee congressen te organiseren: een voor de bibliotheek-mensen, en een voor ITers. Maar gezien het mooie programma van gisteren zou dat jammer zijn! Het is juist goed dat op het gezamenlijke congres beide groeperingen elkaar tegen komen en van elkaar konden leren. Dank aan alle bijdragers voor de goede planning, de super organisatie, en last but not least dank aan de enthousiaste sprekers en deelnemers! Het was een top dag!

Aangemaakt door

Anne Oechtering

Hoofd Studie- & Leeszaal, afd. Research Services, Rijksmuseum Amsterdam

Over de auteur

Anne Oechtering (O&O bibliotheken)

deel deze pagina via

Reacties toevoegen is alleen mogelijk voor leden, klik hier om deze pagina te bekijken binnen mijn.knvi.nl. Comments