Column: NIS2 en ISO 27001: je scope kies je niet

Alle nieuws

Column: NIS2 en ISO 27001: je scope kies je niet

Je ISO 27001-scope kies je zelf. Je NIS2-scope niet. In zijn artikel (deel 3) vroeg Rick Strijbos mij (Gijs Brandenburg) hoe je de keten en de all-hazards-benadering afdekt als je ISMS dat niet vanzelf doet. Mijn (Gijs Brandenburg) antwoord begint bij een ongemakkelijke constatering: een norm beantwoordt alleen de vraag die de norm zelf stelt.

Deel 4 van 6 in de reeks over NIS2/Cyberbeveiligingswet, afwisseld geschreven door Rick Strijbos en Gijs Brandenburg. 

18 november 2026

Dinsdagochtend, kwart over tien. De stroom valt uit. Niet bij jou, maar bij je belangrijkste leverancier. Binnen een uur staat jouw dienstverlening stil. Je ISO 27001-certificaat hangt keurig in de gang. Scope: het hoofdkantoor.

ISO 27001 vraagt: is onze informatie beschermd? Binnen een scope die je zelf kiest. De NIS2 (in Nederland: de Cyberbeveiligingswet) vraagt iets groters: blijft onze dienst het doen, wat er ook gebeurt? Want niet elke dreiging hackt. Sommige branden, lekken, staken of gaan failliet.

En die scope kies je niet. Die volgt uit je dienst: elk systeem dat je daarvoor gebruikt, en de leveranciers waar je van afhangt. Een te krappe scope bespreek je bij ISO met je auditor. Bij de NIS2 met de toezichthouder.

Wie vanuit de dienst redeneert in plaats van vanuit de norm, komt bij drie stappen uit.

Eén. Benoem de essentiële diensten. Dat is je vertrekpunt. Niet het certificaat.

Twee. Teken alles waar die dienst van afhangt. Systemen, leveranciers, mensen, locaties, stroom. Ook die ene leverancier waar stilletjes alles op draait. En ook de afdelingen die nooit kernproces heten: inkoop, HR, facturatie. Vaak op dezelfde systemen, hetzelfde netwerk. Staat finance stil, dan staat de dienst een paar weken later ook stil. De dienst is het startpunt, niet de grens. Die kaart is geen bijlage bij je ISMS. Het is de plattegrond van je organisatie.

Drie. Loop per afhankelijkheid na hoe die kan wegvallen, en door wie of wat. Kies dan: beschermen, dubbel uitvoeren, contractueel vastleggen, of accepteren en opschrijven.

Dit vraagt geen tweede managementsysteem. Het vraagt een ISMS dat de hele dienst dekt, en één risicobeeld waarin informatiebeveiliging, continuïteit en leveranciersmanagement van dezelfde kaart lezen. De norm wordt dan weer wat hij hoort te zijn: een instrument. Niet de bril.

Alleen: zo’n kaart is precies zo goed als wie hem leest.

De NIS2 heeft dat zien aankomen: er zit een opleidingsplicht in. Bestuurders moeten zelf een opleiding volgen, en worden geacht dat ook voor hun medewerkers te regelen. Geen advies. Wet.

Wat zo’n opleiding dan moet inhouden, en hoe je voorkomt dat het één e-learning met een certificaatje wordt? Rick, jij zit in dat vak. Aan jou!

Geschreven door: Gijs Brandenburg, oprichter & Managing Director van CTRL Disrupt, specialist voor security & risico management.
Gijs helpt organisaties digitale weerbaarheid te ontwerpen in plaats van af te vinken, en is bestuurslid van de KNVI-interessegroep Architectuur. Zie zijn LinkedIn-profiel voor meer informatie.

"Weerbaarheid ontwerp je. Je plakt het er niet op.”


Deel 1: De NIS2/Cbw: Weer een (wet)matigheid?
Deel 2: NIS2 - toezien op de uitvoering
Deel 3: NIS2: aantoonbaarheid van verantwoordelijkheid?
Deel 4: NIS2 en ISO 27001: je scope kies je niet

Over de auteur

KNVI's afbeelding
KNVI

Volg ons op social media