Actueel - Nieuws

Legal Information Literacy: noodzakelijk voor jurist en rechtenstudent

Verslag van de Themamiddag Juridische Informatievaardigheden bij de Sanders Law Library over het zoeken en vinden van juridische informatie en haar laatste ontwikkelingen.

1 september 2019

Informatievaardigheden
Legal Information Literacy is een verzameling van informatievaardigheden, die iedere jurist onder de knie moet hebben. De set aan vaardigheden bestaat uit: zoeken, evalueren en ICT-gebruik. Daarbij spelen zoekstrategie, bronnenkennis en de evaluatie van publicaties een belangrijke rol. In 2010 hebben Ben Beljaars en zijn collega René Winter een lans gebroken om in de juridische wetenschappelijke wereld de zoekmachine Google te gebruiken. Zij zagen dat Google als zoekmachine zeer dominant begon te worden en het verwijzen naar internetbronnen was toen nog geen gemeengoed. Het gebruik van zoekmachines heeft zich alleen maar verder ontwikkeld en door het internet komen er ook steeds meer bronnen bij van websites, blogs tot podcasts. Gebruikers geconfronteerd met deze informatie overload, moeten niet alleen bronnen kunnen vinden, maar ook begrijpen hoe ze gevonden worden. Welke zoekmachine wordt gebruikt en waar bevindt zich de gebruiker, die deze zoekresultaten heeft geproduceerd? De Google  algoritmes kunnen bijvoorbeeld afhankelijk van de gebruiker én haar geografische locatie andere zoekresultaten opleveren.

Basis
Naast Google moeten gebruikers natuurlijk opgeleid worden in het gebruik van juridische databanken binnen de veilige grenzen van de universiteitsbibliotheek. Want bronnen op het internet kunnen wegvallen en niet altijd is duidelijk aan welke selectiecriteria de bron voldoet, dat is binnen de universiteit anders. De gebruiker moet minimaal de plattegrond van het recht kennen: de verschillende rechtsgebieden, maar ook de verschillende rechtssystemen van civil law tot common law.  Een basis moet gelegd zijn in bronnenkennis van Nederlandse tot Europese databanken, maar ook de implementatie van een zoekstring en zoekstrategie. Waarbij de beoordeling van de gevonden informatie: de bron & kwaliteit een belangrijke rol speelt.

Zoekmachine+Open Access=heaven?
Stelt Ben Beljaars nog een bewust gebruik van Google ter sprake, legaltech ondernemer Leo van der Wees daarentegen ziet de ultieme gebruikservaring voor juristen juist in de combinatie tussen de zoekmachine en Open Access. Hiermee komt het gemak van Google inclusief snelle toegang tot legal content binnen handbereik van de jurist.
Gebruikers die een tijdschriftartikel vinden stuiten al snel tegen een betaalmuur aan, daar kan Open Access dé oplossing voor bieden. Open Access initiatieven zoals juridische blogs of Openrecht.nl kunnen direct toegang bieden tot de juiste content. Openrecht.nl is een initiatief van de overheid, het onderwijs en de advocatuur. Hiermee kunnen juridische artikelen, noten bij jurisprudentie en commentaar bij wetsartikelen direct beschikbaar worden gesteld aan de lezer. Zonder de lange doorlooptijden, zoals bij tijdschriften en naslagwerken het geval is.

Kunstmatige intelligentie
Dus zolang juristen op de hoogte zijn van Google zoektechnieken en toegang verzekerd is via Open Access, daar kan Kunstmatige Intelligentie met haar algoritmes alleen maar bijdragen aan nog meer gebruiksgemak, vindt Leo van der Wees.  Een algoritme gaat bijvoorbeeld een deel van het selectieproces van de gebruiker uit handen nemen binnen een bron. Denk daarbij aan een product als Jurisprudentietracker.nl (JT). Iedere week verschijnen 700 uitspraken op Rechtspraak.nl en de kunstmatige intelligentie tool van JT classificeert deze uitspraken naar sub-rubriek en rechtsgebied. De gebruiker hoeft alleen nog maar het juiste rechtsgebied en sub-rubriek te selecteren om recente uitspraken op haar specialisatiegebied te kunnen lezen. Verder kan JT op de lange termijn duiden of een uitspraak gewicht heeft binnen een bepaald juridisch onderwerp. De bron houdt namelijk bij hoe vaak er wordt verwezen naar de uitspraak binnen jurisprudentie-, blog- en tijdschriftartikelen. Het is een citation tracker op rechtspraak: hoe belangrijker de uitspraak, des te vaker eraan gerefereerd zal zijn.

Toekomst
Via Linked Data standaarden als Basis Wetten Bestand (BWB), European Legislation Identifier (ELI), Juriconnect Doctrine Identifier (JCDI) en European Case Law Identifier (ECLI) zal het steeds beter en makkelijker navigeren zijn voor de gebruiker. Zeker als er een centrale plek komt als Openrecht.nl waar wetgeving, jurisprudentie en literatuur aan elkaar gelinkt worden.

Coaching by librarians
Kennis opdoen met nieuwe bronnen en tools blijft voor de advocaat en jurist een must. De Rechtenbibliotheek heeft daarmee een rol te vervullen met haar kennis over bronnen en zoekmachines, om de toekomstige juristen wegwijs te maken in het doolhof aan juridische informatie. In het curriculum moet daarom het vak Legal Information Literacy verplicht worden onderwezen. Het liefst onder leiding van hoogleraren én informatiespecialisten. 

Verslag activiteit
Datum             Woensdag 26 juni 2019
Activiteit         Themamiddag Juridische Informatievaardigheden
Instituut          Sanders Law Library, Erasmus School of Law, Erasmus Universiteit, Rotterdam
Sprekers         Björn Ros, Ben Beljaars, Leo van der Wees
Organisator    Erasmus School of Law, KNVI Juridische Informatie
Presentaties  Documenten hier te downloaden

Het verslag is als PDF bestand met foto's en links hier te downloaden.

Over de auteur

Juridische Informatie

deel deze pagina via

Reacties toevoegen is alleen mogelijk voor leden, klik hier om deze pagina te bekijken binnen mijn.knvi.nl. Comments