Actueel - Nieuws

Informatie en good governance

Samenvatting artikel prof. Dr. J. Strikwerda d.d. 9 september 2018

Download
29 oktober 2018

Samenvatting artikel prof. Dr. J.  Strikwerda d.d. 9 september 2018

De relatie tussen informatie en good governance (en daarmee ook de ethiek van informatie) overstijgt het vakgebied van de informaticus. Deze relatie is evenzeer het domein van ondernemingsbestuur, vennootschapsrecht, arbeidsverhoudingen, personeelsbeleid en de financiële functie.

Om deze relatie te kunnen begrijpen schiet de wiskundige definitie van informatie van Claude E. Shannon (1916 -2001) tekort; de verschillende typen informatie zoals gedefinieerd in de cybernetische informatietheorie zullen moeten worden gekend zoals deze een rol spelen in ondernemingsbestuur (referentie naar artikel Strikwerda op KNVI-website).

Het gangbare begrip informatie in de ICT heeft betrekking op pragmatische informatie, de vastlegging van feiten in data, terwijl voor het realiseren van doelen effect-informatie veel belangrijker is. Maar omdat effect-informatie nooit perfect kan zijn en bovendien steeds wijzigt zijn ook doel-informatie en axiologische informatie nodig, de laatste gaat over waarden. Waarden kunnen niet worden afgeleid uit feiten (data).

Is alles dat technische mogelijk is, ook moreel verantwoord?
De opkomst van big data, goedkope sensoren, digitale identificatie maakt het technisch mogelijk om consumenten (en kiezers) heel gericht te beïnvloeden en medewerkers continu te monitoren en te beoordelen. Waar worden hierin ethische grenzen overschreden doordat de waardigheid van de mens geschonden wordt? Informatieprofessionals moeten zich hiervan bewust zijn.

Wat is de rol van informatieprofessionals?
Algoritmen, artificial intelligence, machine learning biedt veel perspectieven om beter van big data gebruik te maken om efficiency te verbeteren en om mensen te helpen betere beslissingen te nemen. Het gaat dan om rekenregels op tactisch niveau die afgeleid zijn van conceptuele modellen. Met de laatste worden aannames en biases naar binnen gehaald, het reconceptuealiseren van (nieuwe) situaties is in politiek, filosofisch en economische termen het belangrijkste niveau van besluitvorming. Is de informatiekundige zich hiervan bewust en mag deze eraan meewerken dat niet-neutrale algoritmen worden voorgesteld als objectief om anderen van participatie en begrip van besluitvorming uit te sluiten? Immers, data zelf heeft geen betekenis, deze wordt betekenis verleend door (ideologisch getinte) concepten.

Is de informatiekundige zich ervan bewust dat machine learning nooit gebaseerd mag zijn op gesloten feedback loops omdat dit resulteert in learning myopia, met als gevolg economisch suboptimale prestaties? Leren is in de eerste plaats het zich verwerven van nieuwe concepten en inzichten, niet gebaseerd op eigen data.

Is de informatieprofessional zich bij de ontwikkeling en inzet van algoritmen zich ervan bewust dat ook in een wereld van AI en big data de mens de maat der dingen blijft? Dat ook dan geldt dat de mens steeds doel in zichzelf is, nooit instrument tot enig doel en dus ook geen onderwerp van manipulatie mag zijn? Computers kunnen niet (zelfstandig) beslissingen nemen omdat de belangrijkste en moeilijkste fase in besluitvorming is de intelligence phase, die fase waarin onderkent moet worden dat er een besluit genomen moet worden. Omdat onze hersenen het moeten nemen van een besluit als gevaar interpreteren, vraagt het om verantwoordelijkheidsgevoel jegens de ander om te besluiten dat er een besluit genomen moet worden. Zolang AI en robots niet sentient zijn, kunnen ze ook geen beslissingen nemen, zijn informatiekundigen voldoende sentient?

Over de auteur

KNVI

De website van de KNVI is vernieuwd! Wat vind je er van?
Beoordeel hieronder de website met een klik op de knop.

 Goede website  Geen goede website

Dat is jammer om te horen! Help ons om de website te verbeteren. Vul hier je problemen met de website in en wij gaan ons uiterste best doen om het beter te maken!

Laat hier je mailadres achter, zodat we voor eventuele vragen contact met je op kunnen nemen.